Lê
Hoài Nam
Liệu
sách ấy ở đầu phố Hà Huy Tập, cạnh cổng Công ty May xuất nhập khẩu. Chủ hiệu
tên là Mạnh. Cả hai vợ chồng đều mỏi ở tuổi dưới ba mươi.Sở dĩ tôi cần giỏi thiệu
cụ thể như thế vì tôi muốn bạn đọc có thể tìm hiểu thêm cái chuyện tôi viết dưới
đây.
Chiều
ấy, sau một ngày làm việc căng thẳng, tôi ra phố dạo bộ cho thư giãn đầu óc.
Qua hiệu sách của Mạnh, tôi nhìn thấy một đám bạn học sinh trung học đang xúm
xít quanh một đống sách chất ngổn ngang dưới nền đá hoa. Tôi buộc phải chú ý bỏi
trong đống sách đó, lẫn vói nhiều cuốn tình tang hàng chợ in khổ cỗ 9 X 13', vối
những cái tên đầy ma mị, còn có cà những kiệt tác mà tôi đá từng đọc, từng say
đám và hiện vẫn còn lưu giữ nó như nhũng báu vật: "Những đêm trắng" của
Đốtxtôiepxky; "Mưa", "Vằng trăng và đồng xu" của X.Môổm;
"Đức mẹ áo choàng lông" cùa Xabahattin-Ali; "Hoa từng mùa"
của Ảngđrê Môroa. Riêng Xtêphan Xvai có hẳn 3 cuốn: "Ngô hàm dưới ánh
trăng",24 giờ trong đòi người đàn bà","Khát vọng đổi đời".
Gọi là sách cũ bòi những cuốn này đã được in ỏ các nhà xuất bản của ta cách đây
trên duói 10 nãm, bìa tuy có ngả màu vàng thổ hoàng nhưng vẫn lành lặn, gáy
sách vẫn vuông vức, sác cạnh.
Tồi
đến ngồi cạnh đám bạn học trồ và lật từng cuốn rồi hỏi Mạnh về giá cả. Mạnh
đáp:
- Truyện văn học cũ em bán đồng loạt hai nghìn đồng một cuốn. Còn truyện tâm lý xã
hội khổ nhộ (tồi hiểu là nhũng truyện tình hàng chợ) thì đồng loạt là sáu nghìn
đồng...
Tôi
giật mình. Nhũng đứa con tinh thần, là niềm tự hào của cả nhân loại, Mạnh bán
ra vói giá tiền bằng nửa bát phở. Vậy thì Mạnh sẽ mua lại của người có những cuốn sách kia chỉ khoảng một nghìn, một nghìn năm trăm đồng, bằng hai điếu thuốc lá.
- Anh ơi, chúng em mua ba cuốn này!
Ba
cô học trò đã chọn được sách. Cô áo trắng, tốc để dài chọn cuốn "Mùa hạ
tím". Cô áo xanh lo chọn "Tình cho em". Cô áo gió màu hồng, mặc
quần bò, gương mặt rất xinh, có cái mũi hếch trông rất ngộ thì chọn cuốn
"Đêm chia tay". Tôi toan đóng vai chủ hiệu quảng cáo những kiệt tác với
các cô, nhưng chưa biết bắt đầu như thế nào thì các cô đã ra khỏi cửa hiệu, nhảy
lên xe đạp ào đi...
Nghĩ
ra một trò choi, tôi bảo Mạnh rằng hãy giúp sách tình cảm rồi, bây giò chú muốn
cháu đọc một loại sách khác. Chú xin tặng cháu ba cuốn của nhà văn lỏn ngưòi Ấo:
Xtêphan Xvai, vói đfêu kiện 3 tuần, cũng vào chiều thứ bảy như hôm nay, cũng tại
hiệu sách này, chú cháu mình sẽ gặp nhau. Chú muốn nghe ý kiến của cháu về ba
tác phẩm này.
Tôi
chọn ba cuốn của vai trao cho cô bé. Cô tròn mắt ngõ ngàng nhìn tôi như không
muốn tin vào sự hào hiệp này là có thật. Nhung có lẽ những lòi nói thêm của tôi
sau đó có một sức thuyết phục nào đó mà cô bé đã đưa đôi tay run run đõ lấy món
quà tôi tặng.
- Cháu cám ơn chú
- Cô bé đáp Cháu sẽ giữ đúng lời chú hẹn.
Tên cháu là Hoàng Thị Hà. Còn chú?..,
- Một công dân bình thường của thành phố
TTôi nói rồi chia tay cô bé.
Ba
tuần sau, vào chiều thứ bảy, tôi đã đến nơi hẹn. Vừa thấy tôi, Hà đã từ trong
hiệu sách nhào ra của đón và reo lên:
- Xtêphan Xvai tuyệt vời chú ạ. Lần đầu
tiên cháu được đọc những tác phẩm hay đến thế. Cuốn "Khát vọng đổi đời"
cháu phải đọc lần thứ hai. Ôi, thế mới là
văn chương chứ. Chú này, trên thế giối hiện có bao nhiêu nhà vãn tầm cô Xvai?
- Cũng nhiều đấy - Tôi đáp - Tất nhiên
mỗi thiên tài có một vẻ đặc sắc riêng...
Đọc thêm tại:
Đọc thêm tại: